Ο αυτισμός δεν είναι αρρώστια είναι κατάσταση



11

Ο αυτισμός είναι μια εξαιρετικά μεταβλητή νευροαναπτυξιακή διαταραχή, που εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά τη βρεφική ηλικία ή την παιδική ηλικία, και σε γενικές γραμμές ακολουθεί μια σταθερή πορεία χωρίς επιστροφή . Τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά μετά την ηλικία των έξι μηνών, εγκαθίστανται στην ηλικία των δύο ή τριών ετών, και τείνουν να συνεχίζουν και μετά την ενηλικίωση, αν και συχνά βρίσκονται περισσότερο σε ανενεργή μορφή. Ξεχωρίζει όχι από ένα μόνο σύμπτωμα, αλλά από μια χαρακτηριστική τριάδα συμπτωμάτων: έκπτωση στην κοινωνική αλληλεπίδραση – έκπτωση στην επικοινωνία – περιορισμένα ενδιαφέροντα και επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά. 
Άλλοι τομείς, όπως η άτυπη σίτιση, είναι συχνοί αλλά δεν είναι απαραίτητοι για τη διάγνωση. Μεμονωμένα συμπτώματα αυτισμού εμφανίζονται και στο γενικό πληθυσμό, χωρίς να φαίνεται ότι έχουν ισχυρή σύνδεση με τον αυτισμό. Ωστόσο δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη γραμμή που να διαχωρίζει τα σοβαρά παθολογικά χαρακτηριστικά από τα τυπικά χαρακτηριστικά.

Κοινωνική ανάπτυξη

Τα ελλείμματα στον κοινωνικό τομέα ξεχωρίζουν τον αυτισμό και τις συναφείς διαταραχές του φάσματος του αυτισμού (ASD) από τις άλλες αναπτυξιακές διαταραχές. Τα άτομα με αυτισμό παρουσιάζουν κοινωνική έκπτωση και συχνά δεν αντιλαμβάνονται από μόνοι τους πράγματα, που πολλοί άνθρωποι παίρνουν σαν δεδομένα. Σημειώνεται ότι η αυτιστική Temple Grandin περιγράφει ότι η αδυναμία της να κατανοήσει την κοινωνική επικοινωνία των νευροτυπικών (νευροτυπικός= μη αυτιστικός), δηλαδή των άτομων με τυπική ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, της αφήνει την αίσθηση ότι είναι “σαν ένας ανθρωπολόγος στον Άρη”. Η ασυνήθιστη κοινωνική ανάπτυξη εκδηλώνεται νωρίς στην παιδική ηλικία. Τα αυτιστικά βρέφη δείχνουν λιγότερη προσοχή στα κοινωνικά ερεθίσματα, χαμογελούν και κοιτάζουν τους άλλους λιγότερο συχνά, και ανταποκρίνονται λιγότερο στο όνομά τους.

Τα αυτιστικά νήπια διαφέρουν εμφανέστερα στα κοινωνικά πρότυπα, για παράδειγμα, έχουν λιγότερη βλεμματική επαφή και δεν περιμένουν τη σειρά τους, και είναι πιο πιθανό να επικοινωνούν πιάνοντας το χέρι κάποιου άλλου (συνήθως του γονέα) και να οδηγούν το χέρι σε αυτό που θέλουν. Τα αυτιστικά παιδιά τριών ως πέντε ετών είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίζουν κοινωνική κατανόηση, να προσεγγίζουν τους άλλους αυθόρμητα, να μιμούνται και να ανταποκρίνονται σε συναισθήματα, να επικοινωνούν εξωλεκτικά, καθώς και να περιμένουν τη σειρά τους όταν παίζουν με άλλους. Ωστόσο, κάνουν σχέσεις ασφαλούς προσκόλλησης με τους γονείς τους.

Τα περισσότερα αυτιστικά παιδιά εμφανίζουν λιγότερη ασφαλή προσκόλληση από τα μη-αυτιστικά παιδιά, αν και η διαφορά αυτή εξαφανίζεται στα παιδιά με υψηλή διανοητική ανάπτυξη ή ελαφρύ αυτισμό. Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι ενήλικες με διαταραχές του φάσματος αυτισμού σκοράρουν χαμηλότερα στα τεστ αναγνώρισης προσώπου και συναισθημάτων. Αντίθετα προς μια κοινή πεποίθηση, τα αυτιστικά παιδιά δεν προτιμούν να είναι μοναχικά. Η δημιουργία και η διατήρηση φιλίας συχνά αποδεικνύεται ότι είναι κάτι δύσκολο για τους αυτιστικούς. Για αυτούς, η ποιότητα της φιλίας, και όχι ο αριθμός των φίλων, δείχνει αν αισθάνονται μοναξιά.

Οι λειτουργικές φιλίες, όπως αυτές που καταλήγουν σε προσκλήσεις στα πάρτυ, μπορεί να επηρεάσει πολύ έντονα την ποιότητα της ζωής τους. Υπάρχουν πολλές ανέκδοτες εκθέσεις, αλλά λίγες συστηματικές μελέτες, της επιθετικότητας και της βίας στα άτομα με διαταραχές του φάσματος αυτισμού. Τα περιορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι, σε παιδιά με νοητική υστέρηση, ο αυτισμός συσχετίζεται με την επιθετικότητα, την καταστροφή της περιουσίας, και τα ξεσπάσματα. Μια μελέτη του 2007 κατά την οποία ερωτήθηκαν οι γονείς 67 παιδιών με διαταραχές του φάσματος αυτισμού, ανέφερε ότι περίπου τα δύο τρίτα των παιδιών είχαν περιόδους σοβαρών ξεσπασμάτων και περίπου το ένα τρίτο είχε ιστορικό τ επιθετικότητας, με τα ξεσπάσματα σημαντικά περισσότερο συχνά από ότι στα μη αυτιστικά παιδιά με γλωσσικές διαταραχές .

Μια μελέτη στη Σουδία το 2008 διαπιστώνει ότι, από τα άτομα ηλικίας 15 ετών ή μεγαλύτερα που πήραν εξιτήριο από νοσοκομείο με τη διάγνωση του φάσματος αυτισμού, εκείνοι που διέπραξαν βίαια εγκλήματα ήταν σημαντικά πιο πιθανό να έχουν και άλλες ψυχοπαθολογικές καταστάσεις όπως ψύχωση.

Επικοινωνία

Περίπου το ένα τρίτο έως το ήμισυ των αυτιστικών ατόμων δεν αναπτύσσουν αρκετά φυσική ομιλία ώστε να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους επικοινωνιακές ανάγκες. Οι διαφορές στην επικοινωνία μπορεί να υπάρχουν από το πρώτο έτος της ζωής, και μπορεί να περιλαμβάνουν καθυστερημένη έναρξη της βαβίσματος, ασυνήθιστες κινήσεις, μειωμένη ικανότητα ανταπόκρισης, και φωνητικά πρότυπα που δεν είναι συγχρονισμένα με το γονέα. Στο δεύτερο και το τρίτο έτος, τα αυτιστικά παιδιά έχουν λιγότερο συχνό και λιγότερο διαφοροποιημένο βάβισμα, λιγότερα σύμφωνα, λέξεις, και συνδυασμούς λέξεων. Οι χειρονομίες τους σπανιότερα συνδυάζονται με λέξεις. Τα αυτιστικά παιδιά είναι λιγότερο πιθανό να ζητήσουν ή να μοιραστούν εμπειρίες, και είναι πιο πιθανό να επαναλαμβάνουν απλώς λόγια άλλων (ηχολαλία) ή να χρησιμοποιούν τις αντωνυμίες αντίστροφα.

Η μοιρασμένη προσοχή φαίνεται να είναι αναγκαία για τη λειτουργική ομιλία, και τα ελλείμματα στη μοιρασμένη προσοχή φαίνεται να κάνουν τα βρέφη με διαταραχές του φάσματος αυτισμού να ξεχωρίζουν. Για παράδειγμα, μπορεί να βλέπουν το χέρι που δείχνει αντί για το αντικείμενο που τους δείχνει αυτό το χέρι και συνεπώς αποτυγχάνουν στο να δείχνουν αντικείμενα με σκοπό το σχολιασμό ή για να μοιραστούν μια εμπειρία. Τα αυτιστικά παιδιά μπορεί να έχουν δυσκολία με το συμβολικό παιχνίδι και με τα σύμβολα στη γλώσσα. Σε δύο μελέτες, υψηλής λειτουργικότητας αυτιστικά παιδιά ηλικίας 8-15 σκόραραν εξίσου καλά, και οι ενήλικες καλύτερα, σε σχέση με τα άτομα ελέγχου σε βασικές γλωσσικές δεξιότητες που αφορούσαν το λεξιλόγιο και την ορθογραφία. Και οι δύο ομάδες αυτιστικών σκόραραν χειρότερα από ό, τι η ομάδα ελέγχου στα πολύπλοκες γλωσσικές δεξιότητες όπως η εικονική γλώσσα, η κατανόηση και η επαγωγή. Καθώς συχνά “μετράμε” τους ανθρώπους αρχικά από τις βασικές γλωσσικές τους δεξιότητες, αυτές οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που μιλούν σε αυτιστικά άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες να υπερεκτιμούν τους αυτιστικούς ακροατές τους, ως προς το βαθμό κατανόησής τους.

Επαναληπτική συμπεριφορά

Τα αυτιστικά άτομα παρουσιάζουν πολλές μορφές επαναλαμβανόμενης ή στερεότυπης συμπεριφοράς, την οποία η Αναθεωρημένη Κλίμακα για την Επαναληπτική Συμπεριφορά (Repetitive Behavior Scale-Revised ή RBS-R), κατηγοριοποιεί ως εξής.

Η στερεοτυπία είναι η επαναλαμβανόμενη κίνηση, όπως το φτερούγισμα των χεριών, η παραγωγή ήχων, το στριφογύρισμα του κεφαλιού ή το λίκνισμα (μπροστά-πίσω) του σώματος.

Η καταναγκαστική συμπεριφορά που έχει πρόθεση και φαίνεται να ακολουθεί κανόνες, όπως η σειροθέτηση αντικειμένων σε στοίβες ή γραμμές.

Η ομοιόσταση είναι η αντίσταση στην αλλαγή. Για παράδειγμα, επιμένουν ότι τα έπιπλα δεν πρέπει να μετακινούνται ή αρνούνται να τους διακόψεις.

Η τελετουργική συμπεριφορά περιλαμβάνει ένα αμετάβλητο πρότυπο καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως ένα μενού που δεν αλλάζει ή μια ιεροτελεστία για το ντύσιμο.

Η περιορισμένη συμπεριφορά είναι περιορισμένη σε εστίαση, ενδιαφέρον ή δραστηριότητα, όπως ενασχόληση με ένα μόνο τηλεοπτικό πρόγραμμα, αντικείμενο, ή ένα παιχνίδι.

Ο αυτοτραυματισμός περιλαμβάνει κινήσεις που τραυματίζουν ή μπορεί να βλάψουν το ίδιο το άτομο, όπως να ζουλάει τα μάτια του, να τσιμπάει το δέρμα του, να δαγκώνει το χέρι του, και να χτυπά το κεφάλι του. Μια μελέτη του 2007 αναφέρει ότι η αυτοτραυματισμός κάποια στιγμή πλήττει περίπου το 30% των παιδιών με διαταραχές του φάσματος του αυτισμού.

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά που να είναι ειδικά για τον αυτισμό, αλλά μόνο στον αυτισμό φαίνεται να εμφανίζονται τόσο συχνά και με τέτοια ένταση αυτές οι συμπεριφορές.

Άλλα συμπτώματα

Τα αυτιστικά άτομα μπορεί να έχουν συμπτώματα που είναι ανεξάρτητα από τη διάγνωση, αλλά μπορεί να επηρεάζουν το άτομο ή την οικογένεια. Υπολογίζεται ότι 0,5% έως 10% των ατόμων με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού παρουσιάζουν ασυνήθιστες ικανότητες, από τις μεμονομώμενες ικανότητες όπως η απομνημόνευση των απαντήσεων σε τηλεπαιχνίδια μέχρι τα εξαιρετικά σπάνια χαρίσματα των καταπληκτικών “σοφών” αυτιστικών (ΣτΜ: όπως ο “Rainman”). Πολλά άτομα με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού παρουσιάζουν ανώτερες ικανότητες στην αντίληψη και την προσοχή, σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Οι αισθητηριακές δυσκολίες υπάρχουν στο 90% των ατόμων με αυτισμό, και από ορισμένους θεωρούνται τα στοιχεία του πυρήνα του αυτισμού, αν και δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι τα αισθητηριακά συμπτώματα διαφοροποιούν τον αυτισμό από τις άλλες αναπτυξιακές διαταραχές. Υπολογίζεται ότι το 60% -80% των αυτιστικών ατόμων έχουν κάποιες ενδείξεις ως προς την κίνηση που περιλαμβάνουν τον κακό μυϊκό τόνο, το φτωχό κινητικό σχεδιασμό, και το περπάτημα στις μύτες των ποδιών.

Ασυνήθιστη διατροφική συμπεριφορά παρουσιάζεται σε περίπου τρία τέταρτα των παιδιών με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού, σε βαθμό που αποτελούσε προηγουμένως ένα διαγνωστικό δείκτη. Η επιλεκτικότητα στο φαγητό είναι το πιο κοινό πρόβλημα, αν και οι τελετουργίες κατά τη διάρκεια του φαγητού ή και η άρνηση πρόσληψης τροφής επίσης μπορεί παρουσιαστεί. Αυτό ωστότο δεν φαίνεται να φτάνει σε υποσιτισμό. Παρά το γεγονός ότι ορισμένα αυτιστικά παιδιά έχουν γαστρεντερικά συμπτώματα, υπάρχει έλλειψη δημοσιευμένων ερευνών με σαφή στοιχεία για την υποστήριξη της θεωρίας ότι τα αυτιστικά παιδιά έχουν περισσότερα ή διαφορετικά συμπτώματα από τα άλλα παιδιά. Οι γονείς των παιδιών με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού έχουν υψηλότερα επίπεδα στρες. Τα αδέλφια των παιδιών με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού δηλώνουν μεγαλύτερο θαυμασμό και λιγότερες συγκρούσεις με τα αυτιστικά αδέρφια τους σε σχέση με τα αδέλφια ατόμων που δεν έχουν αυτισμό ή αδέρφια ατόμων με σύνδρομο Down.

Τα αδέλφια των ατόμων με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να μην φτάσουν σε ευημερία όταν γίνουν ενήλικες και φτωχότερες οικογενειακές σχέσεις ως ενήλικες. O Jim Sinclair, είναι αυτιστικός, έχει B.A. στην Ψυχολογία και έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Αναπτυξιακή και Παιδική Ψυχολογία και στην Συμβουλευτική Αποκατάστασης. Ο Jim έχει εργαστεί επαγγελματικά με αυτιστικά παιδιά, εφήβους, και ενήλικες, και είναι ομιλητής και οργανωτής σε εκπαιδευτικά σεμινάρια για δασκάλους και για θεραπευτές αυτιστικών παιδιών. Ο Jim έχει επίσης μεγάλη εμπειρία στην αυτο-υπεράσπιση των αυτιστικών, έχοντας πρωτοπορήσει στην χρήση των σκύλων-οδηγών για αυτιστικούς ανθρώπους στα τέλη του 1980. Είναι συνιδρυτής του Autism Network International από το 1992 και είναι ο συντονιστής του από τότε.

Έχει φτιάξει το Autreat, την πρώτη συνάντηση αυτιστικών, σχεδιασμένη από αυτιστικούς και για αυτιστικούς από το 1996, που γίνεται κάθε χρόνο. Τα γραπτά του Jim έχουν ευρέως αναπαραχθεί και μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Είναι ένας δημοφιλής και δυναμικός ομιλητής στα συνέδρια του αυτισμού στην Αμερική και σε όλο τον κόσμο.[Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε στο “Our Voice,” το ενημερωτικό δελτίο του Δίκτυου αυτισμού διεθνώς, τόμος 1, αριθμός 3, 1993. Είναι μια περίληψη της παρουσίασης που έδωσα στη Διεθνή Διάσκεψη του 1993 σχετικά με τον αυτισμό στο Τορόντο, και απευθύνομαι πρώτιστα στους γονείς. ]Οι γονείς συχνά αναφέρουν ότι το να μάθουν ότι το παιδί τους είναι αυτιστικό ήταν το πιο τραυματικό πράγμα που τους συνέβη ποτέ.

Οι μη-αυτιστικοί άνθρωποι θεωρούν τον αυτισμό ως μεγάλη τραγωδία, και οι γονείς βιώνουν συνεχόμενη απογοήτευση και πένθος σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του παιδιού και της οικογένειας. Αλλά αυτό το πένθος δεν προέρχεται από τον ίδιο τον αυτισμό του παιδιού. Είναι το πένθος για την απώλεια του κανονικού παιδιού που οι γονείς ήλπιζαν και περίμεναν να έχουν. Η νοοτροπία και οι προσδοκίες των γονέων, και η απόκλιση μεταξύ της προσδοκίας των γονιών για τα παιδιά σε μια συγκεκριμένη ηλικία και της πραγματικής ανάπτυξης του δικού τους παιδιού, προκαλούν περισσότερο πίεση και άγχος από τις πρακτικές δυσκολίες της ζωής με ένα αυτιστικό άτομο. Κάποιο ποσοστό πένθους είναι φυσικό καθώς οι γονείς προσαρμόζονται στην πραγματικότητα ότι ένα γεγονός και μια σχέση που περίμεναν με ανυπομονησία δεν πρόκειται να υλοποιηθούν.

Αλλά αυτό το πένθος για ένα φανταστικό κανονικό παιδί πρέπει να διαχωριστεί από τις αντιλήψεις των γονιών για το παιδί που έχουν: Το αυτιστικό παιδί που χρειάζεται την υποστήριξη ενήλικων φροντιστών και που μπορεί να διαμορφώσει πολύ σημαντικές σχέσεις με εκείνους που το φροντίζουν εάν τους δοθεί η ευκαιρία. Η συνεχόμενη εστίαση στον αυτισμό του παιδιού ως πηγή θλίψης είναι καταστρεπτική και για τους γονείς και για το παιδί, και αποκλείει την ανάπτυξη μιας αποδοχής και μιας αυθεντικής σχέσης μεταξύ τους. Για χάρη τους και χάριν των παιδιών τους, εκλιπαρώ τους γονείς να κάνουν ριζικές αλλαγές στις αντιλήψεις τους για το τι σημαίνει αυτισμός. Σας προσκαλώ να κοιτάξετε τον αυτισμό μας, και να κοιτάξετε τη θλίψη σας, από την προοπτική μας: Ο αυτισμός δεν είναι ένα εξάρτημα.

Ο Αυτισμός δεν είναι κάτι που ένα πρόσωπο έχει, ή ένα “κέλυφος” στο οποίο ένα πρόσωπο είναι παγιδευμένο μέσα του. Δεν υπάρχει κανένα κανονικό παιδί που κρύβεται πίσω από τον αυτισμό. Ο Αυτισμός είναι ένας τρόπος ύπαρξης. Είναι διάχυτος, χρωματίζει κάθε εμπειρία, κάθε αίσθηση, αντίληψη, σκέψη, συναίσθημα, και αντιμετωπίζει κάθε πτυχή της ύπαρξης. Δεν είναι δυνατό να χωρίσετε τον αυτισμό από το άτομο — και εάν ήταν δυνατό, το άτομο που θα είχατε αφήσει μετά το διαχωρισμό δεν θα ήταν το ίδιο άτομο με αυτό που αρχίσατε. Αυτό είναι σημαντικό, έτσι σκεφτείτε το για μια στιγμή: Ο Αυτισμός είναι ένας τρόπος ύπαρξης. Δεν είναι δυνατό να χωριστεί το άτομο από τον αυτισμό. Επομένως, όταν οι γονείς λένε “Μακάρι το παιδί μου να μην είχε αυτισμό,” αυτό που λένε πραγματικά είναι, “Μακάρι το αυτιστικό παιδί που έχω να μην υπήρχε, και να είχα ένα διαφορετικό (μη-αυτιστικό) παιδί αντί αυτού.” Διαβάστε το πάλι.

Αυτό είναι που ακούμε όταν πενθείτε για την ύπαρξή μας. Αυτό είναι αυτό που ακούμε όταν προσεύχεστε για μια θεραπεία. Αυτό είναι αυτό που ξέρουμε, όταν μας λέτε μέσω των πιο δυνατών σας ελπίδων και ονείρων σας για μας: ότι η πιο δυνατή επιθυμία σας είναι εκείνη η ημέρα που θα πάψουμε να υπάρχουμε, και άγνωστοι που θα μπορείτε να αγαπήσετε θα κινούνται μέσα και πίσω από τα πρόσωπά μας. Ο αυτισμός δεν είναι ένας αδιαπέραστος τοίχος Προσπαθείτε να αναπτύξετε μια σχέση με το αυτιστικό παιδί σας, και το παιδί δεν αποκρίνεται. Δεν σας βλέπει, δεν μπορείτε να φθάσετε σε αυτό, δεν υπάρχει διέξοδος. Αυτό είναι το σκληρότερο πράγμα που αντιμετωπίζετε, έτσι δεν είναι; Το μόνο πράγμα που ισχύει είναι ότι δεν είναι αληθινό.

Δείτε το πάλι: Προσπαθείτε να αναπτύξετε μια σχέση ως γονέας προς παιδί, χρησιμοποιώντας την δική σας αντίληψη περί κανονικών παιδιών, τα δικά σας συναισθήματα για την πατρότητα ή μητρότητα, τις δικές σας εμπειρίες και διαισθήσεις για τις σχέσεις. Και το παιδί δεν αποκρίνεται με κανένα τρόπο τον οποίο εσείς να μπορείτε να αναγνωρίσετε ως μέρος εκείνου του συστήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί είναι ανίκανο να αναπτύξει μια σχέση ολοκληρωτικά. Σημαίνει μόνο ότι υποθέτετε ένα κοινό σύστημα, μια κοινή κατανόηση των σημάτων και των εννοιών, τα οποία το παιδί στην πραγματικότητα δεν μοιράζεται μαζί σας. Είναι σαν προσπαθείτε να έχετε μια οικεία συνομιλία με κάποιο που δεν έχει καμία κατανόηση της γλώσσας σας.

Φυσικά το πρόσωπο δεν θα καταλάβει για τι μιλάτε, δεν θα αποκριθεί με τον τρόπο που περιμένετε, και μπορεί μάλιστα να βρείτε όλη την αλληλεπίδραση μπερδεμένη και δυσάρεστη. Θέλει περισσότερη δουλειά να επικοινωνήσετε με κάποιο του οποίου η μητρική γλώσσα δεν είναι η ίδια με τη δική σας. Και ο αυτισμός πηγαίνει βαθύτερα από τη γλώσσα και τον πολιτισμό, οι αυτιστικοί άνθρωποι είναι “αλλοδαποί” σε οποιαδήποτε κοινωνία. Θα πρέπει να σταματήσετε τις υποθέσεις σας για τις κοινές έννοιες. Θα πρέπει να μάθετε να υποστηρίζετε μέχρι τα πιο βασικά επίπεδα από αυτά που έχετε σκεφτεί πιθανώς από πριν, να μεταφράσετε, και να ελέγξετε για να σιγουρευτείτε ότι οι μεταφράσεις σας γίνονται κατανοητές. Θα πρέπει να ξεχάσετε τη βεβαιότητα η οποία προέρχεται από την ύπαρξή σας στο εξοικειωμένο έδαφός σας, της γνώσης ότι είστε υπεύθυνοι, και αφήστε το παιδί σας να σας διδάξει λίγα της δικής του γλώσσας , να σας καθοδηγήσει λιγάκι στον κόσμο του.

Και το αποτέλεσμα, εάν πετύχετε, ακόμα δεν θα είναι μια κανονική σχέση γονέα-παιδιού. Το αυτιστικό παιδί σας μπορεί να μάθει να μιλά, μπορεί να παρακολουθεί κανονικές τάξεις στο σχολείο, μπορεί να πάει στο κολέγιο, να οδηγήσει ένα αυτοκίνητο, να ζήσει ανεξάρτητα, να έχει μια σταδιοδρομία — αλλά δεν θα αναπτύξει μια σχέση ποτέ μαζί σας όπως τα άλλα παιδιά σχετίζονται με τους γονείς τους. Ή το αυτιστικό παιδί σας μπορεί ποτέ να μην μιλήσει, μπορεί να αποφοιτήσει από μια ανεξάρτητη τάξη ειδικής εκπαίδευσης σε ένα προσεγμένο πρόγραμμα δραστηριότητας ή έναν ξενώνα, μπορεί να χρειαστεί ισόβια πλήρους απασχόλησης προσοχή και επίβλεψη — αλλά δεν είναι εντελώς πέρα από την προσιτότητά σας.

Οι τρόποι που αναπτύσσουμε μια σχέση είναι διαφορετικοί. Πιέστε για πράγματα που οι δικές σας προσδοκίες σας λένε ότι είναι κανονικά, και θα βρείτε απογοήτευση, δυσαρέσκεια, ίσως ακόμη και οργή και έχθρα. Προσεγγίστε με σεβασμό, χωρίς προκαταλήψεις, και με ειλικρίνεια στην εκμάθηση νέων πραγμάτων, και θα βρείτε έναν κόσμο που δεν θα μπορούσατε ποτέ να έχετε φανταστεί. Ναι, χρειάζεται περισσότερη δουλειά από το να σχετιστείς με ένα μη-αυτιστικό πρόσωπο. Αλλά μπορεί να γίνει — εκτός αν οι μη-αυτιστικοί άνθρωποι είναι πολύ πιο περιορισμένοι από ότι είμαστε εμείς στην ικανότητά τους να αναπτύσσουν σχέσεις . Περνάμε ολόκληρη τη ζωή μας κάνοντας το. Κάθε ένας από μας που μαθαίνει να μιλά σε σας, κάθε ένας από μας που κατορθώνει να λειτουργήσει στην κοινωνία σας, κάθε ένας από μας που κατορθώνει να φθάσει και να κάνει μια σύνδεση με σας, λειτουργεί σε ξένο έδαφος, κάνοντας επαφή με τα ξένα (alien) όντα.

Περνάμε ολόκληρη τη ζωή μας κάνοντας αυτό. Και έπειτα μας λέτε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε σχέσεις. Ο αυτισμός δεν είναι θάνατος Βεβαιωμένα, ο αυτισμός δεν είναι αυτό που οι περισσότεροι γονείς περιμένουν ή προσδοκούν με την άφιξη ενός παιδιού. Αυτό που περιμένουν είναι ένα παιδί που θα είναι όπως αυτοί, που θα μοιραστούν τον κόσμο τους και θα αναπτύσσουν σχέσεις μαζί του χωρίς την απαίτηση εντατικής εκμάθησης πάνω στη επαφή με αλλοδαπούς. Ακόμα κι αν το παιδί τους έχει κάποια ανικανότητα εκτός από τον αυτισμό, οι γονείς περιμένουν να είναι σε θέση να αναπτύξουν μια σχέση με εκείνο το παιδί με όρους που φαίνονται κανονικοί σε αυτούς, και στις περισσότερες περιπτώσεις, επιτρέποντας ακόμη και τους περιορισμούς των διάφορων ανικανοτήτων, είναι δυνατό να διαμορφωθεί το είδος δεσμού που οι γονείς ανυπομονούσαν.

Αλλά όχι όταν το παιδί είναι αυτιστικό. Τον περισσότερο θρήνο οι γονείς τον έχουν για τη μη εμφάνιση της αναμενόμενης σχέσης με ένα αναμενόμενο κανονικό παιδί. Αυτή η θλίψη είναι πολύ πραγματική, και πρέπει να αναμένεται και να «δουλευτεί» έτσι ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να συνεχίσουν με τις ζωές τους — αλλά δεν έχει καμία σχέση με τον αυτισμό.Αυτό που προκύπτει είναι ότι περιμένατε κάτι που ήταν παρά πολύ σημαντικό για σας, και ανυπομονούσατε με μεγάλη χαρά και ενθουσιασμό, και ίσως για μια στιγμή να σκεφτήκατε ότι το είχατε πραγματικά — και έπειτα, ίσως βαθμιαία, ίσως απότομα, έπρεπε να αναγνωρίσετε ότι αυτό που ανυπομονούσατε δεν έχει συμβεί. Δεν πρόκειται να συμβεί.

Ανεξάρτητα από το πόσα άλλα, κανονικά παιδιά έχετε, τίποτα δεν θα αλλάξει το γεγονός ότι αυτή τη φορά, το παιδί που περιμένατε και ελπίσατε και προγραμματίσατε και ονειρευτήκατε δεν ήρθε.Αυτό είναι το ίδιο πράγμα που οι γονείς βιώνουν όταν ένα παιδί είναι θνησιγενές, ή όταν γεννούν το μωρό τους για έναν σύντομο χρονικό διάστημα, και εκείνο πεθαίνει σε παιδική ηλικία. Δεν πρόκειται για τον αυτισμό, πρόκειται για τις χαμένες προσδοκίες. Προτείνω ότι η καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα ζητήματα δεν είναι στις οργανώσεις που αφιερώνονται στον αυτισμό, αλλά στις γονικές ομάδες παροχής συμβουλών και υποστήριξης πένθους. Σε εκείνα τα πλαίσια οι γονείς μαθαίνουν να δέχονται την απώλειά τους — να μην το ξεχάσουν, αλλά να το αφήσουν να είναι στο παρελθόν, όπου η θλίψη δεν τους χτυπά στο πρόσωπο κάθε λεπτό της ζωής τους.

Μαθαίνουν να δέχονται ότι το παιδί τους έφυγε, για πάντα, και δεν θα επιστρέψει. Επιπλέον, μαθαίνουν να μην βγάζουν τη θλίψη τους για το χαμένο παιδί στα επιζώντα παιδιά τους. Αυτό είναι κρίσιμης σπουδαιότητας όταν ένα από εκείνα τα επιζώντα παιδιά έρχεται την στιγμή που το παιδί, για το οποίο πενθούν, πεθαίνει. Δεν χάσατε ένα παιδί λόγω του αυτισμού. Χάσατε ένα παιδί επειδή το παιδί που προσμένατε δεν ήρθε ποτέ στη ζωή. Αυτό δεν είναι το Λάθος του αυτιστικού παιδιού που είναι στη ζωή, και δεν θα’ πρεπε να είναι διαχωριστικό εμπόδιο. Θέλουμε και αξίζουμε οικογένειες που να μπορούν να μας δουν και να μας εκτιμήσουν για αυτό που είμαστε, όχι οικογένειες που η οπτική αντίληψή τους για εμάς παρεμποδίζεται από τα φαντάσματα των παιδιών που ποτέ δεν έζησαν. Πενθήστε αν πρέπει, για τα δικά σας χαμένα όνειρα.

Αλλά μην πενθείτε για μας. Είμαστε ζωντανοί. Είμαστε αληθινοί. Κι είμαστε εδώ και σας περιμένουμε. Αυτός είναι ο λόγος που πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχουν αυτιστικές κοινότητες: όχι το πένθος γι΄ αυτό που ποτέ δεν ήταν, αλλά η εξερεύνηση αυτού που είναι. Εμείς σας χρειαζόμαστε. Χρειαζόμαστε τη βοήθεια και την κατανόησή σας. Ο κόσμος σας δεν είναι πολύ ανοικτός σε μας, και δε θα τα καταφέρουμε χωρίς τη δική σας ισχυρή υποστήριξη. Ναι, υπάρχει μια τραγωδία που έρχεται μαζί με τον αυτισμό: όχι εξαιτίας αυτού που είμαστε, αλλά εξαιτίας των πραγμάτων που μας συμβαίνουν. Να λυπάστε γι΄ αυτό, αν θέλετε να είστε λυπημένοι με κάτι. Από το να είστε λυπημένοι με αυτό είναι καλύτερα, όμως, να είστε θυμωμένοι με αυτό.

Η τραγωδία δεν είναι ότι βρισκόμαστε εδώ, αλλά ότι ο κόσμος σας δεν έχει θέση για μας. Πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς, όσο οι δικοί μας γονείς ακόμη θρηνούν για το γεγονός ότι μας έφεραν στον κόσμο?Ρίξτε μια ματιά στο αυτιστικό σας παιδί κάποια στιγμή, και καθίστε ένα λεπτό για να πείτε στον εαυτό σας τί δεν είναι αυτό το παιδί. Σκεφτείτε: “Αυτό δεν είναι το παιδί μου, αυτό που πρόσμενα και είχα σχεδιάσει. Αυτό δεν είναι το παιδί που περίμενα όλους αυτούς τους μήνες της εγκυμοσύνης και όλες αυτές τις ώρες της γέννας. Αυτό δεν είναι το παιδί για το οποίο είχα κάνει τόσα σχέδια για να μοιραστούμε όλες αυτές τις εμπειρίες μαζί.

Αυτό το παιδί δεν ήρθε ποτέ. Αυτό δεν είναι εκείνο το παιδί.” Μετά πηγαίνετε να πενθήσετε όπως νομίζετε – μακριά από το αυτιστικό παιδί–και αρχίστε να μαθαίνετε να μην «σας νοιάζει».Αφού έχετε αρχίσει να μη σας νοιάζει, ελάτε πίσω και κοιτάξτε το αυτιστικό σας παιδί ξανά και πείτε στον εαυτό σας: «Αυτό δεν είναι το παιδί μου που περίμενα και είχα σχεδιάσει. Αυτό είναι ένα ξένο (alien) παιδί που προσγειώθηκε στη ζωή μου κατά λάθος. Δεν γνωρίζω τι είναι αυτό το παιδί ή τι θα γίνει. Αλλά γνωρίζω ότι είναι ένα παιδί, «χαμένο» σε έναν ξένο κόσμο, χωρίς γονείς του είδους του για να το φροντίσουν. Χρειάζεται κάποιον να το φροντίζει.

Χρειάζεται κάποιον να το νοιάζεται, να το διδάξει, να του εξηγεί και να το υπερασπίζεται. Και επειδή αυτό το ξένο παιδί έτυχε να πέσει στη ζωή μου, αυτή η δουλειά είναι δική μου αν τη θέλω.»Αν αυτή η προοπτική σας εξιτάρει, τότε ελάτε και συναντήστε μας, με δύναμη και αποφασιστικότητα, με ελπίδα και χαρά. Η περιπέτεια μιας ζωής ανοίγεται μπροστά σας.

Πώς να μιλάτε σε αυτιστικούς

Τρεις κανόνες για να μιλάτε στα μικρά Αυτιστικά Παιδιά

Κάντε Σύντομες Προτάσεις

Κάντε Λιγότερες Ερωτήσεις

Δείχνετε στο Παιδί Σας Τι Εννοείτε.

Γιατί οι 3 Κανόνες είναι Σημαντικοί; Φανταστείτε τον εαυτό σας να μαθαίνει μια ξένη γλώσσα. Μετακομίζετε ξαφνικά σε μια ξένη χώρα και δεν έχετε μεταφραστή. Ποια είναι τα 3 βασικότερα πράγματα που θα σας βοηθούσαν να μάθετε τη γλώσσα πιο γρήγορα; Μπορείτε να αντιληφθείτε πόσο αναγκαίοι είναι αυτοί οι κανόνες. Θα βοηθούσε αν οι ντόπιοι χρησιμοποιούσαν μικρές προτάσεις, αν δε σας ρωτούσαν ένα σωρό ερωτήσεις που δε θα μπορούσατε να απαντήσετε, και αν σας έδειχναν τι εννοούν.

Ας Κοιτάξουμε Αναλυτικά Κάθε Κανόνα 1. Χρήση μικρότερων προτάσεων: Μπορείς να επικοινωνήσεις την ίδια ιδέα με λιγότερες λέξεις. 1) “Αννα, αγάπη μου, κρατάω τόσα πολλά στα χέρια μου γι΄αυτό κάνε μου μια χάρη και φέρε αυτό το σωρό από κάλτσες μέσα στο υπνοδωμάτιο;” 2) “Αννα (τοποθετώντας ένα σωρό από κάλτσες στα χέρια της), βοήθησε τη Μαμά, έλα μέσα (πηγαίνοντας μπροστά δείχνετε το δρόμο).” Ο Κανόνας του Αντίχειρα: Χρησιμοποιήστε προτάσεις μεγαλύτερες κατά 1 ως 3 λέξεις από τις προτάσεις που χρησιμοποιεί το παιδί σας.

Σημείωση: Αυτός ο κανόνας δεν περιλαμβάνει τον Σεναριακό Λόγο, που σημαίνει μικρές φράσεις που τις λέτε κατά τον ίδιο τρόπο συνεχώς και το παιδί σας πλέον τις καταλαβαίνει. 2. Κάντε Λιγότερες Ερωτήσεις Σχεδόν όλοι οι γονείς και οι φροντιστές μικρών παιδιών που συναντώ κάνουν πάρα πολλές ερωτήσεις. Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν τις ερωτήσεις με σκοπό να διδάξουν νέο λεξιλόγιο. “Τι χρώμα είναι αυτό;” “Πώς κάνει η αγελάδα;” “Πόσα ζωάκια είναι εδώ;” Να κάνετε τις ερωτήσεις και μετά να απαντάτε εσείς οι ίδιοι στην ερώτηση είναι ένας φυσιολογικός τρόπος αλληλεπίδρασης με ένα μωρό.

Οι γονείς σε όλο τον κόσμο το κάνουν αυτό. Αλλά καθώς το παιδί μεγαλώνει, και αρχίζει να κατανοεί περισσότερο τη γλώσσα αλλά δεν μπορεί ακόμη να μιλήσει πάρα πολύ, αυτός ο τρόπος δίνει την αίσθηση στο παιδί ότι περνάει δοκιμασίες και αποτυγχάνει στον τομέα της συζήτησης. Οι ερωτήσεις είναι ένας καλός τρόπος ελέγχου του λεξιλογίου ενός παιδιού αλλά δεν είναι ένας καλός τρόπος εκμάθησης νέου λεξιλογίου. Η χρήση νέου λεξιλογίου μέσα από ενδιαφέρουσες και σκόπιμες (με νόημα) δραστηριότητες είναι ένας καλός τρόπος για να διδάξετε νέο λεξιλόγιο. Αν κάνετε ερωτήσεις σε ένα παιδί που δεν μπορεί τις απαντήσει, δεν χρησιμοποιείτε ένα καλό τόπο για να του μάθετε νέες λέξεις.

Οι ενήλικες μπορεί να κάνουν ερωτήσεις στα παιδιά με σκοπό να αρχίσουν έναν διάλογο. “Πόσο χρόνων είσαι;” “Που πας σχολείο;” “Ποιος σου πήρε αυτό το φόρεμα;” Οι ερωτήσεις είναι μια θαυμάσια τεχνική για να αρχίσετε συζήτηση με παιδιά που έχουν καλές γλωσσικές δεξιότητες αλλά δεν είναι καλός τρόπος για να αρχίσεις διάλογο αν το παιδί δεν έχει καλές γλωσσικές δεξιότητες γιατί το παιδί δεν μπορεί να απαντήσει και αισθάνεται άσχημα. Αν είναι να κάνετε ερωτήσεις, κάντε αληθινές ερωτήσεις: Στην φυσική, καθημερινή συζήτηση, ρωτήστε το παιδί σας, μόνο αν το παιδί γνωρίζει την απάντηση και εσείς δε γνωρίζετε την απάντηση. “Θέλεις χυμό ή γάλα;” είναι μια αληθινή ερώτηση.

“Τι χρώμα είναι αυτό;” είναι ένα μίνι τεστ, επειδή εσείς ξέρετε ήδη τι χρώμα είναι αυτό. Αποφύγετε τις ερωτήσεις μίνι τεστ. Υπάρχουν πολλά παιχνίδια μέσα από τα οποία μπορείτε να βοηθήσετε τα παιδιά να μάθουν νέο λεξιλόγιο, και θα δείτε πολύ καλύτερα αποτελέσματα μέσα από το παιχνίδι. 3. Δείξτε Στο Παιδί Σας Τι Εννοείτε. Τα παιδιά που έχουν δυσκολία στην κατανόηση της γλώσσας συχνά παρατηρούν τι κάνουν οι άλλοι πολύ προσεχτικά – τουλάχιστον όταν είναι κάτι που τα ενδιαφέρει. Αν πρόκειται να δείξετε στο παιδί σας κάτι, μπορείτε να πείτε “Δες”. Θα πρέπει να λέτε “Απλά Δες! Θα σου δείξω” τόσο συχνά που το παιδί θα συντονίζεται κατευθείαν μόλις το πείτε αυτό και θα προσέχει τι κάνετε μετά.

Θα διδάξετε στο παιδί σας να κοιτάει, όταν του του λέτε να κοιτάει και αμέσως μετά κάνετε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Μπορείτε επίσης κάποιες φορές να κάνετε επίδειξη του νοήματος των λέξεων με το να μιλάτε για αυτά που κάνετε. Πχ. “Εδώ είναι ο χυμός. Η Μαμά θα στίψει χυμό. Μόνο τόσο λίγο. Όχι πάρα πολύ. Ω! Θες κι άλλο. Μπορείς να πεις “Κι άλλο χυμό”. Η Μαμά θα στίψει λιγο χυμό. Κι άλλο; Έχεις διψάσει. Η Μαμά θα στίψει ΠΟΛΥ!” Αυτή η στρατηγική λέγεται Παράλληλη Συζήτηση. Είναι όταν μιλάς για αυτά που κάνεις, την ώρα που τα κάνεις. Θυμηθείτε τον Κανόνα του Αντίχειρα ωστόσο και μην χρησιμοποιείτε προτάσεις που είναι πολύ μεγάλες σε μήκος.

Είναι εντάξει, παρεμπιπτόντως να μιλάμε στο τρίτο πρόσωπο με αυτόν τον τρόπο, αποκαλώντας τον εαυτό σας Μαμά ή Μπαμπά από το να χρησιμοποιείτε την αντωνυμία “Εγώ” επειδή πολλά αυτιστικά παιδιά μπλέκονται πολύ με το ποιος είναι ο “Εγώ” και ποιος είναι ο “Εσύ”. Είναι πολύ πιο ξεκάθαρο για ποιον μιλάτε αν χρησιμοποιείτε αυτόν τον τύπο ομιλίας όταν μιλάτε σε μικρά αυτιστικά παιδιά. Άρθρο από τον Jim SinclairΤις είδα μόλις έστριψα στην άκρη του διαδρόμου στο σούπερ-μάρκετ: δύο γυναίκες, η μία μεσήλικας, η άλλη έφηβη ή λίγο πάνω από 20 χρονών.

Θα μπορούσαν να είναι μια μητέρα με την κόρη της, να στέκονται εκεί στο διάδρομο και να διαλέγουν προσεχτικά τα προϊόντα στα ράφια. Αλλά με την άκρη του ματιού μου φευγαλέα έπιασα αμέσως κάτι στην νεαρή γυναίκα, απλά με μια σύντομη ματιά που της έριξα, που στεκόταν εκεί με τη μητέρα της.Μετά καθώς πέρασα, άκουσα την μητέρα να ρωτά “Λοιπόν, σου άρεσε αυτό που φάγαμε για βραδινό απόψε;””Ναι”, η κόρη της απάντησε. Και ξανά, “ναι”. Και μερικά ακόμη, “ναι, ναι, ναι, ναι”, ενώ τα χέρια της χτυπούσαν τη λαβή του καροτσιού σε συγχρονισμό με την τραγουδιστή ομιλία της.Η μητέρα της είπε να το σταματήσει αυτό. Σταμάτησε. Δεν γύρισα πίσω να τις κοιτάξω, αλλά συνέχισα να περπατάω μέχρι την άλλη άκρη του διαδρόμου.Μετά σταμάτησα και γύρισα, όχι προς τα πίσω για να κοιτάξω προς το μέρος τους, αλλά στο πλάι, σαν να κοιτούσα προς τα ράφια.

Οι γυναίκες μιλούσαν χαμηλόφωνα μεταξύ τους. Δεν μπορούσα να πιάσω τις λέξεις της μικρής. Αλλά μπορούσα να ακούσω τον ρυθμό τους και τον τόνο της φωνής της, και τότε κατάλαβα, την αναγνώρισα ότι ήταν μία από εμάς.Δεν τις κοίταζα, αλλά αυτές με κοίταζαν. Το σκύλο μου κοίταζαν στην πραγματικότητα. Μπορούσα να το αντιληφθώ αυτό από τις λέξεις της μητέρας. Καθώς έστριψα και ο σκύλος κινήθηκε για να βρεθεί πάλι στο πλάι μου, μπορούσαν να δουν την φορεσιά του που έγραφε “σκύλος σε υπηρεσία” (service dog). Η μητέρα εξηγούσε πόσο σημαντική είναι η φορεσιά για ένα σκύλο οδηγό.Κι έτσι, καθώς στεκόμουν εκεί στο διάδρομο, γνωρίζοντας ότι αυτές με κοιτάζουν, άφησα το σώμα μου να αρχίσει να ταλαντεύεται μπρος-πίσω ρυθμικά, άφησα τα χέρια μου να αρχίσουν να φτερουγίζουν. Όχι πάρα πολύ. Μόνο λίγο.

Είμαι σίγουρος ότι η μητέρα δεν το αντιλήφθηκε καθόλου.Μετά από λίγο έφυγα από το ράφι και ξεκίνησα να περπατάω προς την κατεύθυνση από την οποία είχα έρθει, πίσω προς το μέρος των δύο γυναικών. Αυτή τη φορά, ενώ ήμουν έτοιμος να προσπεράσω, η κόρη έκανε ένα βήμα μπροστά και πρότεινε το χέρι της προς το μέρος του σκύλου μου. Σταμάτησα. Ακούμπησε ελαφρά την παλάμη της στο σκύλο και είπε “Γεια”. Παλάμη. “Γεια”. Παλάμη. “Γεια”. Η μητέρα μου χαμογέλασε φιλικά στο πρώτο “Γεια”, αλλά μετά από μερικά ακόμη, το χαμόγελό της άρχισε να ξεθωριάζει. Στεκόμουν ακίνητος, χωρίς να μιλάω, ούτε να κοιτάζω κάποια από αυτές. Ήταν, σε αυτή την δεδομένη στιγμή, αυτό ακριβώς που ήθελα να κάνω.

Παρακολουθούσα τα χέρια της να αγγίζουν το σκύλο μου, και αυτό ήταν αρκετό και για τους δυο μας.Η μητέρα έβαλε ένα τέλος στο χάιδεμα, είπε στην κόρη της ότι ήταν αρκετό. μετά γύρισε σε μένα με άλλο ένα χαμόγελο, και σχολίασε, “Στην αρχή θα αρχίσει να τρέχει μακριά του με ουρλιαχτά, και μετά δε θα σταματάει να το χαϊδεύει.”Αυτό ήταν που ο ήχος των λέξεων έλεγε. Αλλά ο τρόπος που τα έλεγε, και ο τόνος της φωνής της καθώς τα έλεγε, και το βλέμμα της σε μένα καθώς τα έλεγε, αυτό που εννοούσε ήταν: “Είναι παράξενη και κάνει πράγματα που δεν έχουν νόημα. Εσύ κι εγώ το γνωρίζουμε καλύτερα. Μοιάζουμε εμείς οι δύο, αφού είμαστε διαφορετικοί από αυτήν.”Μετά πήραμε ο καθένας το δρόμο του: δύο άνθρωποι από τον ίδιο κόσμο, που συναντήθηκαν για λίγο με ένα κοινό ενδιαφέρον.

Κι ένα τρίτο άτομο, ένας παρατηρητής, τόσο εκτός συντονισμού που ούτε καν κατάλαβε πόσο διαφορετική ήταν.O Jim Sinclair, είναι αυτιστικός, έχει B.A. στην Ψυχολογία και έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Αναπτυξιακή και Παιδική Ψυχολογία και στην Συμβουλευτική Αποκατάστασης. Ο Jim έχει εργαστεί επαγγελματικά με αυτιστικά παιδιά, εφήβους, και ενήλικες, και είναι ομιλητής και οργανωτής σε εκπαιδευτικά σεμινάρια για δασκάλους και για θεραπευτές αυτιστικών παιδιών. Ο Jim έχει επίσης μεγάλη εμπειρία στην αυτο-υπεράσπιση των αυτιστικών, έχοντας πρωτοπορήσει στην χρήση των σκύλων-οδηγών για αυτιστικούς ανθρώπους στα τέλη του 1980. Είναι συνιδρυτής του Autism Network International από το 1992 και είναι ο συντονιστής του από τότε. Έχει φτιάξει το Autreat, την πρώτη συνάντηση αυτιστικών, σχεδιασμένη από αυτιστικούς και για αυτιστικούς από το 1996, που γίνεται κάθε χρόνο. Τα γραπτά του Jim έχουν ευρέως αναπαραχθεί και μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Είναι ένας δημοφιλής και δυναμικός ομιλητής στα συνέδρια του αυτισμού στην Αμερική και σε όλο τον κόσμο.

Μαίρη Κουτρούμπα

Μ.Κ.<3

 

Διαβάστε περισσότερα: http://www.gkordis.com/2018/05/blog-post_51.html#ixzz5G1w1cYSm